کنجکاوي کلافه کننده !

کنجکاوي کلافه کننده !

سه تا پنج سالگي سن کلافه کننده اي براي والدين است. کودک توانايي سخن گفتن پيدا کرده، ذهنش رشد کرده و همه چيز در دنيا برايش جديد و جذاب است. اين سه عامل دست به دست هم داده و کودک را تبديل به کارخانه توليد پرسش مي کنند. کودکان سه تا پنج ساله عين يک خط توليد سوال مي پرسند و با پرسش هاي پي در پي پدر و مادر را خسته مي کنند. جالب اين جاست که در سال هاي اول، اين پرسش ها معمولا عيني و مربوط به چيزهاي قابل ديدن هستند اما کودک به مرور به سراغ سوالات انتزاعي و مفهومي مي رود مثلا مي پرسد چرا من بايد بچه خوبي باشم؟ چرا اسباب بازي هاي دوستم بيشتر و بهتر هستند؟ و چنين سوالاتي. اين پرسش ها بيانگر ورود کودک به مرحله مهمي از رشد عقلي هستند بنابراين نوع برخورد پدر و مادر در اين موقعيت بسيار تاثيرگذار است. رعايت نکات زير باعث مي شود اين مرحله از رشد به خوبي پيش برود و از آسيب هاي احتمالي جلوگيري شود.

بي حوصلگي ممنوع!

والدين بايد از پرسشگري کودکشان خوشحال باشند چون اين امر، نشان دهنده سلامت ذهني او است. در واقع اگر برعکس اين قضيه رخ بدهد و کودک هيچ سوالي درباره هيچ چيزي نپرسد، جاي نگراني دارد بنابراين مهم است که والدين بي حوصلگي را کنار گذاشته و روحيه پرسشگري کودکشان را سرکوب نکنند.

ريشه يابي سوالات

هنگامي که کودک پرسشي را مطرح مي کند خوب است والدين نخست همان سوال يا مسائل مربوط به آن را از خود کودک بپرسند و نظرش را جويا شوند تا بدانند که او با کدام زمينه ذهني سراغ اين پرسش رفته است. اين روش باعث مي شود والدين از اتفاقاتي با خبر شوند که از چشم شان دور بود و متوجه اش نشده بودند.

پرسش هاي پيام دار

گاهي کودک با پرسيدن يک سوال به دنبال پاسخ نيست بلکه به دنبال اين است که نکته اي را به والدين بفهماند. مثلا هنگامي که مي پرسد «چرا آن آقا بهم چپ چپ نگاه مي کند؟» مي خواهد به پدر و مادرش بگويد که از نوع نگاه آن فرد دچار ترس شده است. در اين جا والدين بايد با ريزبيني متوجه منظور کودک بشوند و با رفتار مناسبي مثل در آغوش کشيدن به او اطمينان خاطر بدهند.

دروغ ممنوع

اگر والدين به پرسش هاي کودک پاسخ نادرست بدهند يا دروغ بگويند، کودک دير يا زود پاسخ واقعي را پيدا مي کند. در آن هنگام جايگاه پدر و مادر نزد او پايين مي رود زيرا کودک اعتمادش را نسبت به آنها  از دست خواهد داد.

فرصت خلاقيت

هريک از سوالات کودک، فرصتي براي پرورش خلاقيت او هستند. والدين مي توانند به جاي اينکه يک پاسخ سريع و گذرا به کودک بدهند با او وارد بحث شوند و نکات مختلفي را درباره ي موضوع مورد نظر کودک به وي بدهند. اين کار هم اطلاعات و سطح فکري فرزند را بالا مي برد، هم سوالاتش را عميق و هدف مند مي کند و هم خلاقيتش را پرورش مي دهد.

نمي دانم!

نکته پاياني اينکه اگر والدين پاسخ يک سوال را نمي دانستند، خيلي روشن به او بگويند: «نمي دانم». بعدا اطلاعاتشان را درباره آن موضوع زياد کنند و پاسخ کودک را بدهند. فايده ارزشمند اين کار اين است که کودک ياد مي گيرد گفتن «نمي دانم» عيب نيست و در آينده مثل افرادي نمي شود که درباره هر چيزي نظر مي دهند بي آنکه اطلاعاتي درباره اش داشته باشند.

محمد حمله دار